Zapraszamy na wykład prof. A. Saltellego | Wydział Zarządzania i Ekonomii Politechniki Gdańskiej

Termin: 28 października 2026 (środa), godz. 13:15–15:00
Miejsce: sala 103/104
Temat: Methodology for comparative model assessment and validation

Wyniki modeli obarczone są niepewnością wynikającą z danych wejściowych, wyborów strukturalnych i przyjętych założeń, a mimo to często przedstawia się je jako pojedyncze szacunki punktowe. Prof. Saltelli prezentuje globalną analizę wrażliwości (GSA) jako uporządkowaną odpowiedź na ten problem.

Wykład wyjaśnia najpierw, dlaczego metody badające jeden czynnik naraz (ang. one-at-a-time) zawodzą: eksplorują jedynie znikomą część przestrzeni danych wejściowych i pomijają interakcje. Następnie wprowadza ramy oparte na analizie wariancji: wskaźniki pierwszego rzędu (ujmujące główny wkład w wariancję krańcową), wskaźniki efektu całkowitego (uwzględniające interakcje) oraz ich związek z wartościami Shapleya i ważnością permutacyjną w uczeniu maszynowym. Dalej GSA zostaje ujęta jako modelowanie procesu modelowania (założeń dotyczących próbkowania, danych i rozdzielczości) za pomocą przełączników (ang. triggers), co prowadzi do analizy typu multiverse. Myśl przewodnia: nie mylmy mapy z terenem.

Andrea Saltelli (ORCID) jest obecnie doradcą akademickim w UPF Barcelona School of Management oraz wizytującym badaczem (visiting fellow) w Centre for the Study of the Sciences and the Humanities na Uniwersytecie w Bergen (Norwegia). Jednym z głównych obszarów jego zainteresowań jest analiza wrażliwości wyników modeli, czyli dziedzina wykorzystująca narzędzia statystyczne do interpretacji wyników modeli matematycznych lub obliczeniowych, oraz audyt wrażliwości (sensitivity auditing), stanowiący rozszerzenie analizy wrażliwości na cały proces generowania dowodów w kontekście polityk publicznych. W swoich najnowszych publikacjach poruszał m.in. tematy: analiza i audyt wrażliwości, ślad ekologiczny, przyszłość statystyki, założenia polityki opartej na dowodach, kryzys nauki, dyskusja o postprawdzie, przechwytywanie regulacji (regulatory capture), ocena skutków regulacji, wnioski z pandemii oraz biogospodarka (szczegóły na stronie www.andreasaltelli.eu). Prowadzi zajęcia z analizy wrażliwości, audytu wrażliwości, rzetelności naukowej oraz etyki kwantyfikacji. W 2023 roku nakładem Oxford University Press ukazała się książka The Politics of Modelling: Numbers between Science and Policy, której był redaktorem i autorem jednego z rozdziałów. W 2026 roku ukończył książkę Equations of Power: Models, Authority, and the Politics of Knowledge, która ukaże się nakładem wydawnictwa Anthem.

Zachęcamy do udziału wszystkich, którzy na co dzień pracują z modelami i chcą lepiej rozumieć granice ich możliwości. Serdecznie zapraszamy!